FEESTMAAND

December, het jaar is voorbij gevlogen, "And what have you done", zong John Lennon. In Salvador verschijnen overal de 'santa claus' maar de kerstkribbe is tussen de bomen en de bollen moeilijk te vinden. December blijkt hier nu ook plots de maand te zijn waar iedereen wil trouwen daar waar vroeger niemand die dagen koos omwille van de eindejaarsfeesten. Gelukkig was er vandaag, op 22 december, nog een gaatje vrij voor ons of het was wachten tot in februari, maart. Een eenvoudige plechtigheid in het forum, met de kinderen en de getuigen. Daarna met zijn allen en enkele genodigden thuis gezellig gevierd.

Verder weer eens een schooljaar voorbij. Een afscheid van een vijfde groep dames die de woensdagnamiddag de kooklessen bijwoonden en afscheid van een klas met 16 geslaagde studenten die hopelijk met hun kennis voordeel kunnen halen op de arbeidsmarkt. Dat blijft echter een groot probleem, onze afgestudeerden hebben de basisschool vaak nog niet afgewerkt en ondernemingen vragen enkele jongeren die dat diploma reeds hebben. Ik was met enkele jongeren bij een belgische chef, Laurent Rezette, die hier een restaurant heeft en waar we de mogelijkheden tot een stage bekeken. Hij staat open voor de jongeren van Acopamec en wil graag helpen maar daarvoor zal de dienst Sempre (tewerkstelling binnen de instelling) zijn visie toch wat moeten wijzigen en ik geloof niet dat keukenchefs hun stagiaires eerst 4 maanden willen missen om een extra stage in Acopamec via het programma Jovem Aprendiz te doen. Dat programma is misschien goed voor grote ondernemingen zoals Petrobras en Correios (post) maar zeker niet voor kleine ondernemingen. Het programma houdt in dat ondernemingen tussen 5 en 15% jongeren in dienst moeten nemen die eerst via een korte opleiding toelichting krijgen over diverse onderwerpen (zoals vb. gezondheidszorg). De jongeren hebben de garantie op een loon vanaf de eerste maand van de opleiding en zijn verzekerd van 2 jaar werk. Dat alles in theorie. Het jaar 2011 in Acopamec was aangenaam zwaar. Veel van wat er gedaan is heb ik mezelf op de nek gehaald, een zestal projecten met organisaties in Belgie die naast de aanvraag nog een evaluatie nodig hadden. De cursussen die ik verfijnd heb, elke week toch wat bijkomend werk en de contacten onderhouden via alle mogelijke communicatiemiddelen, het is niet niets. Maar zoals gezegd, aangenaam zwaar.

Thuis gaat alles rustig zijn gang, alleen al de warmte, telkens rond de 30º, maakt dat je langzamer bent. De laatste drie weken sukkel ik met een prikkelende hoest, warmte en stof zijn, vermoed ik, de oorzaak. Reeds enkele siroopjes uitgeprobeerd, is al wat verminderd, maar nog niet verdwenen. Nu, met de wensen voor een goede gezondheid zal het wel voorbij gaan. De werken op onze grond krijgen vorm, enkele weken geleden hebben we met een vriend ingenieur de grond bezocht en kregen de raad het huis op een andere plaats te bouwen. In plaats van vooraan op het terrein, zal het achteraan zijn omdat het minder hellend is en dat wat kosten voor nivellering uitspaart. Het zicht is wat mooier (althans in gedachten). De reeds ontginde plaats voor het huis zullen we voorzien voor parkeerruimte. Alleen bracht het wat hard werk mee, fruitbomen die we gepland hadden moesten herpland worden. De aarde moest worden opengekapt, was precies steen. Maar met de hulp van Flor, onze reddende engel van ter plaatse, zijn we erin geslaagd alles een nieuwe plaats te geven.

Dan nog deze maand twee gebeurtenissen die me wat herinneringen brachten, de dood van schrijver en politicus Václav Havel <a href="http:///">en deze van de reeds op aarde hemelse zangeres Cesária Évora. Onze vrienden in Tsjechie, Otmar en Olga Oliva waren goed bevriend met Václav, ik herinner me nog dat in het atelier van Otmar op een van de balken een sigarettenpeuk van Havel is vastgespijkerd. Het beeld is me altijd, vraag me niet waarom, bijgebleven. Later heb ik veel gelezen van hem en bewonderde de kleine frele man die tergelijkertijd zo groot en sterk was. Van een heel ander kaliber was de forse zangeres Cesária. De eerste keer dat ik haar hoorde was bij mijn zus Katrien. Sedertdien gaat er geen week voorbij of we luisteren naar een of ander lied van de Caap Verdische zangeres. De hemel heeft er een ster bij.

Verder wensen we iedereen alvast prettige kerst en eindejaarsdagen en voor Arthur een heel speciale dank voor al het mooie dat we dat jaar met hem mochten beleven.

Abraço,

Maria e Guido

BRIEF AAN ARTHUR (7)

Dag Arthur, alweer een tijdje geleden hé. Ondertussen is al veel gebeurd, je stapt, loopt en was voor de tweede keer bij Sinterklaas. Van hem kreeg je naast het vele goede waarschijnlijk ook de waterpokken. Het herinnert me aan een boekje dat ik ooit las met kinderuitspraken. Een ervan was, het was ook de titel, 'Juf, ik lag met sinterklaas in bed'. We hebben ontzettend veel genoten van je eerste stapjes of liever stappen en nog meer van je broodronde tijdens het sinterklaasfeest. Je blijft een broodeter die geen kruimeltje kan zien liggen. Je eerste woordje, uiteraard goed ingestudeerd, 'mama' was mooi om te horen en te zien. Ook blijf je razend actueel met je kledij, nu een speciaal sinterklaasshirt, we zijn al benieuwd wat het met kerst zal worden. Je zaterdagse cercletruitjes zijn we al gewoon. En hoe was het met je pokketjes, niet teveel last gehad of jeuk. Volgend jaar ben je het al vergeten en binnen 20 jaar zal je al moeten vragen aan ma of pa of je ze had. Met kerst en nieuwjaar zitten we weer ver van elkaar maar wees gerust je bent dagelijks in onze gedachten en in ons hart, eveneens zoals je ma en pa en zoveel anderen. Tussen haakjes, vergeet opa Hans vandaag geen warme omhelzing te geven, het is zijn verjaardag. Tot ziens op facebook, lieve jongen, hou je goed en leer maar vlug nieuwe woordjes.

Een warme abraço van vovô en vovó.

NA EEN MAAND...

Zijn nu bijna een maand terug in Brazilie en het lijkt al een eeuwigheid dat we in België waren. Hoe komt het dat alles zo vlug gaat? De maand in België was weer eens te kort om iedereen te zien en van 'verlof' nemen was niet veel sprake. Maar ook hier bij onze terugkomst stond er een berg werk te wachten. In Acopamec stond het seminarie over werkgelegenheid voor de deur, de voorstelling van het boek over de twintigjarige geschiedenis van Acopamec enz... mijn documenten waren gestolen in Brussel en dat moet allemaal vernieuwd worden. Dat vernieuwen gaat niet zo vlug, een heleboel papieren moet worden ingediend, hier moest een nieuw proces-verbaal worden opgesteld, copies ervan moeten gewettigd worden en dan de lijst afwerken, federale politie voor identiteitskaart, Detran voor rijbewijs en ook naast andere papieren  mijn Belgische IK vernieuwen via het consulaat. Ik heb in elk geval geleerd dat je ook in België goed moet oppassen en vooral op de trein in het Brusselse zet je beter niets in het bagagerek. Maar ja, je komt uit Brazilie waar je met slechts een cent op zak geen stap verzet zonder links, rechts, voor, achter, boven en onder te kijken of iemand je kan overvallen. Je voelt je vrij en veilig en laat helaas alle voorschriften achter je. Maar buiten dat was het verblijf in België een heerlijke tijd.

We hebben genoten van onze kleinzoon Arthur, van alle ontmoetingen met vrienden en familie en de uitstapjes, ook enkele dagen Parijs, die we maakten met Bert. Van ontmoetingen gesproken, op de heenreis zat voor mij een moeder met haar dochter, toen ik goed keek was het Juliana waarmee ik in 2005 samen op de vlieger zat richting Salvador. Sedertdien zijn we altijd in contact gebleven en ondanks de moeilijke omstandigheiden om met elkaar te praten, een vliegtuig is niet geschikt daarvoor, was het een blij weerzien. Ze was in verwachting van een tweede kindje maar kort toen we terug in Brazilië waren kregen we bericht dat ze het verloren had. Moet haar, zoals nog vele anderen, nog een woordje schrijven. Naast het weerzien van familie en vrienden hebben we heel speciale herinneringen aan de doop van Arthur, de 85ste verjaardag van papa, de spagettiavond bij Sandra met de, mag ik nog altijd zeggen, collegas van Scolarest uit Brugge en Menen en de korte ontmoeting met Kristel in Diksmuide. Het logement bij Bert, die pas verhuisd was, viel zeer goed mee en daar hij nu boven de winkel 'Vier de Seizoenen' woont zagen we heel regelmatig Katrien, mijn lieve zus. Bij de terugreis hadden we in de luchthaven van Lissabon een korte ontmoeting met Vanessa da Mata, een gevierd zangeres waarvan ik al jaren fan ben.

Nu terug hier, gisteren was het Allerzielen, hier een hoogdag in plaats van Allerheiligen, het omgekeerde van in België. Via de consul kwam ik in contact met Laurent Rezette, een eerste klas kok die, naast zijn restaurant 'Chez Bernard', betrokken is in enkele culinaire projecten. Hij studeerde in de hotelschool te Namen en is Belg. Eveneens goed bevriend met een andere oud leerling van Namen, Alex Atala, een van de beste keukenchefs, zijn restaurant D.O.M. te São Paulo is het 7de beste van de wereld. We hebben elkaar ontmoet tijdens het salon van de gastronomie, we waren er op zijn uitnodiging en keken naar de mogelijkheden om eventueel leerlingen van Acopamec als stagiaires verder op te leiden. Misschien is het iets te hoog gegrepen voor onze jongeren maar je weet nooit waartoe het leidt. Via het seminarie rond werkgelegenheid hebben we eveneens een voetje binnen het 'Sindicado dos hotéis e restaurantes'. Zoals je ziet, zit ik ook hier niet stil. Als je me wil zien of horen moet je zeker op 20 november naar Roeselare trekken, tijdens de projectenbeurs van Noord-Zuid, provincie West-Vlaanderen, zal ik rond 12 uur via skype een gesprek hebben over ons project met gedeputeerde De Fauw. Zelfs zonder die reden is het de moeite waard even langs te gaan.

De laatste week is hier veel te doen rond de keelkanker van ex-president Lula, de heilige Lula, want je mag daar zeker geen kwaad woord over zeggen. Er was, is, een campagne daarrond via facebook die zich afvraag waarom hij reeds de dag erop opgenomen kan worden in een gespecialiseerd hospitaal en direct de behandeling kan krijgen die nodig is terwijl zoveel anderen in dezelfde situatie maanden moeten wachten. De campagne gaat niet zozeer rond de persoon van Lula maar hij wordt gebruikt om het systeem aan te vallen waardoor zoveel mensen niet kunnen genieten van dezelfde voordelen alhoewel ze dezelfde rechten hebben. Vandaag nog in het nieuws hoorden we hoe een vrouw stierf voor de ingang van het ziekenhuis omdat men niet de nodige draagberrie vond, ze woog 300 kg. In hetzelfde nieuws een vrouw die beviel voor de ingang van het ziekenhuis, het kindje sterft, omdat niemand te bereiken was. Maar aan Lula mag je niet raken, of hoe mensen blind kunnen zijn voor zoveel ellende die het rijke Brazilië nog steeds heeft.

Verder alles goed met ons, de laatste weken een beetje verkouden, nog altijd de gevolgen van de temperatuursverschillen en de wisselvalligheid van het weer hier. De kerstsfeer begint op volle toeren te draaien, de eerste kerstmannen zijn al verschenen. Nu nog de kerstvrede en alles wordt goed.

Abraço,

Maria e Guido.

BRIEF AAN ARTHUR (6)

Dag Arthur, nogmaals een late proficiat met je verjaardag (16 oktober) maar we hebben elkaar gezien op de dag zelf hé? Ik herinner me nog goed toen mama ons een jaar geleden opbelde met het blijde nieuws van je geboorte en herinner me nog even goed de ontroering en de intense vreugde die ons overviel. Een jaar lang hebben we je kunnen volgen, van een rustige slapende baby tot het kleine kereltje dat al lachend overal heen kruipt en met volle aandacht de avonturen van kabouter Plop op tv volgt. We waren bij je in november vorig jaar en ook dit jaar in september, begin oktober. Dat alles om je te zeggen dat we, hoe ver we ook zijn, elke dag, elk moment van je hebben genoten en genieten. Je bent voor ons onze kleine koning Arthur, een gevoel dat we, ik twijfel er niet aan, ook met je andere grootouders, Hans en Lieve, en je andere grootmoeder delen. In september waren we er bij toen je gedoopt werd door je overgrootvader en mochten we reeds een keer voor je babysitten (alhoewel we je al niet meer als een baby beschouwen). We zaten met jou in de tuin toen je aandachtig de lucht aftuurde op zoek naar vogels en toen je in je stoel heel rustig een half frans brood opat (misschien licht overdreven). Droog brood en water, je lievelingskost maar dat zal nog wel veranderen.

Maar wat ons het meest is bijgebleven van die dagen in september is de zorg van je ouders, de liefde die ze hebben voor hun Arhur en dat ook waar maken in de dagelijkse omgang met jou. Zelden hebben we ouders gezien die zo goed op elkaar ingesteld zijn, die zonder woorden weten wat en hoe ze moeten zorg dragen voor jou. Die van elk moment een feest maken voor jou, de manier waarop ze je eten geven, je luier verversen, je voorbereiden op het slapen gaan... maar ook terzelfdertijd niet ingaan op je kleine chantages. Er bestaat volgens mij geen geschikt pedagogisch opvoedingsboek, elk kind is tenslotte een individu en heeft een eigen individuele opvoeding maar als basis zou jullie voorbeeld het best kunnen dienen. Proficiat, een dikke proficiat mama en papa. We zijn ook gerust in onze taak als grootouders, die wordt uitstekend waargenomen door Hans en Lieve, ze zijn goud waar en hebben, echt waar, een gouden hart.

De avond voor we terug vertrokken waren we samen met mama en papa bij nonkel Bert, weer eens afscheid nemen voor een tijdje. Naast opnieuw een half frans brood jaagde je op de kat en danste je op de muziek van 'in een klein stationetje'. Ondertussen is dat hier bij ons een hit geworden en kijken we er heel vaak naartoe, ook als herinnering aan die mooie tijd die we samen met jou mochten beleven in België.

Nu zijn we terug thuis, in het verre Brazilië maar we zijn gerust Arthur, er wordt goed voor je gezorgd. Door je ouders, grootouders, nonkel Bert, meter Sarah en peter Bart, en zoveel, zoveel anderen. We weten dat je met heel liefde omringd wordt en wat moet een kind meer wensen.

Stel het verder goed Arthur, we wachten op je eerste woordjes en je eerste geschaafde knie.

Kus en abraço van vovô en vovó.

SLAPELOZE NACHTEN

Is het omdat de dagen te kort lijken dat ik een deel van de nacht gebruik om ideeën uit te werken, is het de ouderdom (stilletjes aan mag ik dat beginnen beseffen) die het aantal uren slaap of tekort aan slaap bepaald, is het de warmte, is het het nachtlawaai..., in elk geval redenen zat om een oorzaak te zoeken voor mijn slapeloze nachten. De laatste weken zou je kunnen verklaren door de voorbereiding van de reis naar België op 7 september, het weerzien van kinderen, vader, familie en vooral van Arthur, ons eerste kleinkind. De verschillende afspraken die moeten gemaakt worden met vrienden en, kan het anders, in verband met Acopamec. Een lijst van dingen die je absoluut niet mag vergeten, doktersbezoeken die reeds vastliggen en een papierwinkel voor een verder verblijf in Brazilië. Inderdaad, je zou van minder wakker liggen. Maar dat is het niet, de weken voordien, maanden en toch al enige jaren is het hetzelfde slaap of niet slaap patroon. Eerder kon ik het nog verklaren door wat men noemt 'persoonlijke problemen', maar die zijn nu al een hele tijd van de baan en in al wat ik doe en ben mag ik zeggen dat ik me gelukkig voel.

Misschien heeft het leven in een andere realiteit er wat mee te maken, na jaren te hebben geleefd in, wat je kan noemen, een veilige haven, kom je terecht in een wereld waar plots andere regels en normen van tel zijn. Waar een ander klimaat heerst. Waar je een andere manier van leven gewoon moet worden. Waar je bij elke pas op je passen moet letten. Vooral op gebied van veiligheid nemen we enorme voorzorgen, buiten het chaotisch autoverkeer zijn er enkele vaste regels die we in acht houden bij het gebruik van de wagen: vanaf het instappen worden de deuren vergrendeld, de vensters blijven gesloten, zo weinig mogelijk op straat parkeren en op de parkings goed opletten bij het in- en uitstappen. In het verkeer de motorijders in de gaten houden, vooral als het licht op rood slaat. Bij bezoek aan de bank of na geldopname kijken we goed of we niet gevolgd worden, meestal blijft iemand van ons op afstand om toe te zien en ook nadien wachten we nog even om samen verder te gaan. Ook op gebied van hygiene, de produkten die in de frigo komenna de inkopen, zoals flessen, potjes, bokalen worden voordien gewassen. Groenten en fruit krijgen een grondige wasbeurt. Handen wassen is niet alleen als we aan tafel gaan maar telkens als we thuis komen. Hebben we een busrit achter de rug dan is het een douchebeurt en hangt ervan af hoeveel volk op de bus zat, vliegen de kleren in de wasmachine. Zondagavond gingen we naar stad, naar het winkelcentrum. Daarvoor gebruiken we een stukje autostrade, de BR genoemd, het was reeds donker, de drievaksbaan is niet verlicht en er wordt vaak meer dan 80 gereden omdat er toch weinig of geen controle is. Bijna op het eind stond langs de kant en man te zwaaien met een tak, hier is dat het teken dat je moet opletten, even verder stonden enkele wagens en een bus op het eerste rijvak. Het was eventjes remmen maar op hetzelfde ogenblik zwagen we iemand tussen eerste en tweede vak in een plas bloed liggen, als ik zo mag uitdrukken: hij zag er niet meer levend uit. De baan overgelopen en overhoop gereden door de bus. Wat me het meest verwonderde na die enkele jaren Brazilië is dat het me niets deed, het leek hetzelfde alsof er in Belgie een kat of een hond langs de kant van de weg ligt. Er stond ook niemand bij, hij lag daar, eenzaam, terwijl de mensen in de bus bleven zitten, niemand stopte om hulp te verlenen, hij lag daar. Waarschijnlijk ben ik de beelden op tv en in de krant al zodanig gewoon dat die situaties ook bij mij deel uitmaken van het gewone dagelijkse leven. Ten andere, in tegenstelling tot België, als je hier iemand helpt ben je ook verantwoordelijk voor de gevolgen, als hij sterft zou het kunnen jouw schuld zijn. Dat de hulpdienst soms pas na een uur komt moet je erbij nemen.

Volle maan speelt zoals ook een rol, alhoewel sommigen dat als bijgeloof beschouwen, neem van me aan dat je niet goed slaapt tijdens de volle maannachten. En dan zijn er de verschillende 'dromen' waar je mee bezig bent. De droom van het huis op de grond die we nu gebruiken voor groenten en fruit, de dingen die we nog moeten doen, de dromen die we moeten waarmaken. De dromen voor Acopamec, ideeen die opkomen, vb. klassieke muziek leren beluisteren, schrijvers uitnodigen om hun boeken voor te stellen, hetzelfde met musikanten en auteurs, er wonen er genoeg in Salvador, en zoveel meer.

Gek genoeg, moe ben ik niet, of zou het zijn dat ik droom dat ik slecht slaap? Tot straks misschien, in België.

Abraço,

Maria e Guido

DE TIJD

Deze morgen, 12 augustus, dacht ik nog: 'als ik vandaag even tijd vind moet ik mijn blog toch weer eens aanvullen, misschien kan ik iets over de tijd schrijven.' De weken vliegen voorbij. Zonet was het nog juli, nu zijn we half augustus en we moeten nog zoveel klaar hebben tegen dat we in september naar België komen. Gelukkig gaat er geen tijd verloren in de drukte van de dagen en gelukkig vinden we nog tijd voor elkaar. Terwijl ik hierover nadacht kreeg ik een mailtje van Nele binnen  met het droevig nieuws van het heengaan van een goede vriendin van mij, Brigitte. De laatste jaren hebben we elkaar enkele malen geschreven, meer niet. Een volgende reis van haar zou naar hier zijn, helaas had men hierboven reeds een andere reis geboekt. Een laatste maal dat we elkaar zagen was samen met Janne, mijn petekind, op het feestje voor de afreis in 2009. Na het bericht voelde ik me wat verloren en besefte ik voor het eerst wat het is als je zover van alles bent. Je kan geen afscheid meer nemen, je hebt minder contact en je weet niet eens wat er gebeurt. Brigitte heeft enkele maanden gestreden maar kon het niet halen, de ziekte was sterker dan haar. Ik hoop dat ze de rust gevonden heeft waar ze zolang op zoek naar was. Lieve vriendin, we blijven je in ons hart bewaren.

Nele bracht niet alleen droevig nieuws maar zond leuke fotos en filmpjes door van hun reis. Alle aandacht voor Arthur die daar in Frankrijk de harten stal van talrijke vriendjes en vooral vriendinnetjes. En Bert woont op zijn nieuw adres sedert begin van de maand, moet het nog allemaal een beetje gewoon worden maar volgende maak gaan we er op logement en kunnen we wat bijpraten.

Ondertussen gaat het hier verder, zoals gezegd, het vliegt voorbij. Dinsdag en woensdag is er kookles in Acopamec, de dinsdag aan de leerlingen met in de namiddag een of andere vergadering of bijwerken van projecten. De woensdag wat drukker met in de voormiddag groepskeuken waar we het middagmaal van de medewerkers voorbereiden, iets europees dat ze op die manier leren kennen. En 's namiddags is de vijfde groep huismoeders gestart, ongeveer 18 deelnemers. Op maandag gaan Maria en ik de aankopen voor de lessen doen, kruipt telkens enkele uren in. Donderdag hadden we de Belgische consul, Stephane Peree en zijn echtgenote Anna Paula op bezoek, eigenlijk consul honorario maar voor ons is consul, consul. Vol aandacht en bewondering hebben ze de verschillende sectoren van Acopamec bezocht. Met Gildasio de gerenoveerde en te renoveren 'casas' in een project met Disop. De nucleo waar de lessen 'arte e cultura' plaats hebben en we een dansles bijwoonden. Daarna Centro João Paulo II, de beroepscursusse, creche en casas lar en middagmaal. Het middagmaal was bereid door de leerlingen en door hen opgediend, iets typisch Belgisch: waterzooi gecombineerd met rijst en feijão. Michel en Marc Decuyper waren er ook bij, een belgisch onderonsje. Na het middagmaal ging het verder via de bibliotheek, confectieatelier naar het theater waar er een gitaarconcert gehouden werd door de leerlingen. We sloten de dag af in de sector Sempre waar we het over de werkgelegenheid en de begeleiding van afgestudeerden hadden.

Verder hebben we nog steeds wat papierwerk en beslommeringen voor de bouwplannen, maar we hebben de eerste oogst van onze grond: mais, al kunnen gebruiken. We hebben nog pompoenen en aipim staan. Voor het fruit is het nog enkele jaren te vroeg. We zijn wel op een dag met Flor, iemand die daar woont en elke meter van het woud op zijn duim kent, het woud ingetrokken. We hadden geen flauw idee hoe groots, hoe mooi en hoe indrukwekkend het mata atlantica wel is. Zelfs vele fruitbomen staan er het wild, halverwege kwamen we zelfs de rivier tegen waar Flor er 's nachts op uittrekt om te vissen. In 2009 waren we met al onze kinderen in Bellewaerde en vaarden we daar met een bootje de jungle in, de geluiden die we daar hoorden waren identiek. Prachtige zichten, natuurpracht, een boom vol met orchidieën in bloei. We moesten op boomstammen riviertjes oversteken, Bert en Nele zouden er met volle teugen van genoten hebben. Alleen... toen ik de vele foto's op de computer zette bleek mijn geheugenkaart niet meer te werken. Ik had al enkele maanden problemen met mijn fototoestel, na telkens 20 fotos moest ik mijn batterij herladen maar dat het juist nu moest gebeuren was van het goede teveel.

En dan nog wat nieuws over Brazilië, het lijkt meer en meer op een thriller of misdaadverhaal van Pieter Aspe. De corruptieschandalen van de nieuwe regering lijken niet op te houden, nu is het ministerie van toerisme aan de beurt waar een dertigtal mensen werden aangehouden. Ik kan de tel niet meer bijhouden maar denk dat het reeds het vijfde ministerie is waar onregelmatigheden werden vastgesteld. Dilma verliest veel van haar pluimen, als ze er al had. In Rio werd een rechter, Patricia Acioli, doodgeschoten met 21 kogels vanhet kaliber 40 en 45. Ze had even voordien nog de aanhouding bevestigd van enkele leden van de militaire politie op verdenking van corruptie, drugsverkoop en geweld. Kaliber 40 en 45 zijn de wapens die door de politie wordt gebruikt. De bescherming die ze al 2 jaar aanvroeg was volgend de rechter van tribunal justitia niet nodig en was eerder ingetrokken door die rechter. Je kan zelf het verhaal afmaken of aanvullen en je hebt een perfect boek. Een ander mooi boek is de metro van Salvador, deze week 12 jaar geleden gestart en nu nog niet klaar, de 12 vooropgestelde km. is beperkt tot 6, de kortste metro van Brazilie, maar wel de duurste, nu reeds 1 biljoen reais. De metrostellen zijn al jaren klaar en worden telkens even voor verkiezingen op de sporen geplaatst. De huurprijs om de treinen in hangars onder te brengen kost 180.000 reais per maand. Nu spreekt men van tegen 2014 een nieuwe lijn aan te leggen van de luchthaven tot Rotula de Abacaxi, 22 km.. Volgens onze berekeningen zal die dus klaar zijn tegen 2059 als ze aan het zelfde ritme werken. Hoeveel politici door deze metro rijk zijn geworden is nog niet bekend gemaakt.

Verder alles goed, vandaag is het vaderdag en helaas al even commercieel geworden als in België.

Abraço,

Maria e Guido

BRIEF AAN ARTHUR (5)

Oi lieve kleinzoon,

de laatste maanden ben je zo schattig dat we je bijna door de computer zouden willen trekken, de laatste filmpjes waarop je zo verwonderd naar de zeepzopbubbels kijkt en waar kabouter plop je in slaap wiegt, schattig. Maar ook de leuke fotos met mama en papa, de twee 'kuifjes' en de vakantiestemming. Bij jou is het nu grote vakantie, hier is dat pas in januari wanneer het zomert, alles is hier een beetje omgekeerd, maar als ik lees dat je op 14 juli de koudste zomerdag sedert 1833 meemaakte dan zie ik je alweer voor me als het warm ingeduffelde Arthurtje van enkele maanden geleden. Hier zou het winter moeten zijn, maar de natuur is hier eveneens omgekeerd aan het werken want we gaan naar een zeer warme winter met soms tegen de 30°.

In elk geval heb je geluk met je eerste grote vakantie, mama is thuis en zo kunnen jullie samen de dagen dat papa moet werken allerlei zottigheden uithalen. Voorbeelden moet ik niet aanhalen, vele fotos die we reeds zagen zijn er bewijs van. Voor ik het vergeet Arthur, je zal een subsidieaanvraag moeten indienen voor een nieuw badje, je lijkt een ingelegde haring waar nog juist enkele uien voor de smaak bijkunnen. Neen, dat badje wordt nu echt te klein om daar dubbelgevouwen in te zitten.

Maar ondanks alles heb je geluk dat je in België en niet in Brazilië geboren bent en vooral dat je zo een goede ouders hebben die echt voor je zorgen en je toch zo graag zien. Deze week hebben we weer ondervonden dat het leven hier en zeker voor kinderen geen pretje is. Voor alles moet je bijna extra betalen, wanneer een weg verbeterd wordt waarop je eindelijk kan rijden zonder in een put te belanden wordt er terzelfertijd een peage bijgebouwd. Voor goed onderwijs en goede gezondheidszorg moet je veel geld hebben of je beland in een school waar er meer staking dan les is, en het geld van de middagmalen belandt in de zakken van het corrupt gemeentebestuur. Jij krijgt dan een beetje rijst zonder meer. Of je beland in de spoedopname van een ziekenhuis en wacht er dagenlang om een dokter te zien als je ondertussen nog niet gestorven bent. Vorig weekend werd bij ons nog een zaaltje met een kinderfeest binnengevallen door schietende bandieten, ze waren op zoek naar iemand en schoten enkele kinderen neer, eentje ligt nog steeds zwaargewond in het ziekenhuis.

Arthur, je hebt geluk, met je wereld, met je ouders, en deze week ontmoette ik onverwachts op facebook iemand van heel lang geleden die ik nog steeds bewonderd voor zijn schrijfsels, Jan Coghe. Eéntje ervan uit zijn bundel 'een leven lang' is:

"Terwijl jij stilletjes

de wereld zult verkennen

en zoveel mensen

je oneindig teer verwennen...

Terwijl je elke dag

een beetje meer leert leven

en zoveel mensen

eindeloos veel om je geven..."

het gaat nog verder, maar jij Arthur, bent op weg in die wereld waar zoveel mensen je verwennen en zoveel om je geven, je bent een gelukkig mens, tot in september lieve schat.

Abraço e beijo,

Vovó e Vovô

JUNIFEEST IN TACARATU

Naar Tacaratu ga je voor de rust, buiten het af en toe klinken van een geitebel hoor je er slechts het ruisen van de wind in de bomen. Je geniet er van een boek (las er 'de zondvloed' van M.Fredriksson en 'Comer, rezar e amar' van Elizabeth Gilbert) terwijl je schommelt in de hangmat en van de wandelingen in het stadje en de wijde natuur. Althans dat is zo tijdens de dag maar tijdens de junifeesten en vooral het feest van São João is het 's avonds en zelfs 's nachts toch ietwat anders. Gedurende een ganse week zijn er 's avonds optredens gepland met gekende artiesten. Elke avond begint om 21.30 uur (maar wordt vlug 22 uur) met een voorstelling van een quadrilha, kinderen of een groep jongeren die de cultuur van São João willen behouden door deze dans te presenteren. De eerste avond dat we er waren was de zanger van de eerste groep nog onderweg en werd het middernacht toen de eerste groep kon optreden. We bleven maar even want de klank stond op het niveau van drie festivals tesamen. Blijkbaar werd het vlug een gewoonte want elke avond begonnen de optredens rond middernacht terwijl de mensen lijdzaam wachtten en door de presentator met lof werd gezwaaid naar het provinciebestuur, stadsbestuur en godweet waarom, naar 'a primeira dame'. Van de muziek hebben we niet veel gemist want thuis, op toch een kilometer afstand, konden we tot 4 uur 's morgens 'meegenieten' van de forromuziek. Dan begon de haan te kakelen, de geit naast de deur begon te bleiten en de hond te blaffen. De morgen begint rustig, Tacaratu heeft zichzlef teruggevonden in het ruisen van de bladeren.

Het is verdienstelijk dat het stadsbestuur de traditie en de cultuur van de junifeesten in stand houdt maar hoeven je oren pijn te doen? Met decibels wordt hier geen rekening gehouden, ik weet niet of er een wet is in verband met nachtlawaai en indien wel, moet het stadsbestuur dat naleven? Politie was er genoeg. civil, militar, choque en nog enkele 'merken' die ik eerder niet ontmoette. Ik vraag me ook af voor wie die feesten eigenlijk zijn, voor de gewone man of voor de elite van Tacaratu, voor de families die sedert eeuwen aan de macht en aan de geldbeugel zitten want je zag ze zitten, de schepenen (die uiteraard door de presentator werden bewierookt), de familie van de advokaat die met heelwat collegas uit Recife de vakantie doorbracht, de dokter, ... in ons dorpsverhaal ontbreekt slechts de pastoor. De gewone mens en de kinderen moesten werken of naar school gaan want in tegenstelling tot Bahia is er daar pas vakantie na de feesten. Probleem is echter dat je door de overdosis decibels de slaap niet kan vinden, maar dat zal de 'poderosos' een zorg zijn, zij slapen, eten, slapen en eten gedurende de dag. Tussendoor moet ik toch nog iets kwijt over die rijke families. Er is uiteraard iemand nodig die voor hen elke dag om 5 uur begint met opkuisen, koken, badkamers, toiletten reinigt, afwast, en opnieuw en opnieuw tot 22 uur, raad nu eens hoeveel ze kreeg als loon om van de maandag tot de zaterdag dat te doen? 50 reais of ongeveer 20 euro, eigenlijk vroeg ze 60 reais maar dat was iets teveel, neen, niet per dag maar voor de ganse week. De huur van het podium was ongeveer 15.000 reais, de artiesten kosten heel wat alhoewel er zijn die hun geld van vorig jaar nog niet ontvangen hebben, maar de burgemeester heeft een geslaagd feest.

Brazilië heeft sedert enkele jaren een alfabetiseringsprogramma met toch wat succes maar heeft bljkbaar een nieuwe manier gevonden om de kennis die de mensen vergaren in het lezen en schrijven af te zwakken. Geef ze shows en maak ze doof, de volgend stap, blind maken hoeft al lang niet meer, dat zijn ze al.

Maar voor de rest, mocht je eraan twijfelen, hebben we genoten van onze vakantie. Even weg van Salvador en Bahia naar een ander Brazilie.

Abraço,

Maria e Guido

BRIEF AAN ARTHUR (4)

Oi Arthur,

Stilletjes aan moet je toch een beetje portugees leren en weten dat "oi" dag betekend, wat voor jou niet zo moeilijk zal zijn om uit te spreken. De laatste dagen kijken we verbaasd naar je vorderingen en hoe mama en papa je voor hun eigen vermaak allerlei inspanningen laten doen, met als enige beloning een stuk droog brood dat je dan op je stoeltje gezeten mag opeten. Je mag acteren voor de camera maar zelf in handen nemen laten ze je nog niet toe. Je mag op de zetel kruipen en dan zien we je papa met enigszins sadistisch genoegen je weer achteruit sleuren, juist op het moment dat je je doel bereikt. Zonder handleiding mag je al eens op de laptop oefenen en dat allemaal voor een onbetaalde filmcarriere. Ik weet niet hoe jij erover denkt maar ik zou toch eens beginnen protesteren, zo een zitstaking bijvoorbeeld. Je blijft gewoon zitten en laat ze maar filmen, je beweegt niet. Je kijkt af en toe eens tersluiks naar de camera maar zelfs na de zoveelste smeekbeden van mama of papa, je verroert van geen vin. Een eetstaking van jou hebben we al gezien, hoe je de kruimeltjes op de vloer gooit, op dezelfde manier zoals wij, grote mensen, de vogeltjes eten geven. Dus dat moeten we jou niet aanleren. Maar ik, ware ik jou, zou toch protesteren omdat er geen beleg om mijn boterham is, zelfs niet zo'n beetje choco. Choco, moet je weten Arthur, is niet alleen heerlijk maar kan je ook gebruiken om je omgeving een beetje op te smukken. Met boter of smeerkaas gaat dat ook, maar er zit niet zoveel kleur in.

Maar even serieus nu, we kijken inderdaad verbaasd naar je vorderingen en zijn trots op onze kleinzoon. Maar ook op je ouders die je zo graag zien en met je bezig zijn. Die je op alle manieren vooruit helpen, letterlijk en figuurlijk dan. We zien al uit naar het volgende filmpje waarop je uit een beker zal drinken of... misschien ineens je eerste stapjes zal doen want vlug dat ben je wel. Of je eerste woordjes, het mag gerust vovó of vovô zijn als papa of mama te moeilijk is. Ondertussen tellen we de maanden (3) af tegen dat we je weer eens zien. Het zal anders zijn, want tussen de eerste keer en nu liggen een grote 9 maanden, een tijd waarop je een wereld leerde ontdekken, dat je reeds vriendjes in de creche leerde kennen en zo veel meer in die korte tijd. Hou je goed Arthur (en laat je niet doen).

beijo e abraço,

Vovó en vovô

OP VERRE AFSTAND

Toen ik zoveel jaren geleden in het leger zat bestond email, facebook, ... nog niet en van computers las je in de sciencefiction boekjes of ze bestonden de grootte van een kamer en werden slechts door specialisten gebruikt. En toch was communicatie mogelijk wegens de post, dagelijks ontving ik van de een of ander een brief. Het was telkens een aangenaam moment de postman van dienst te zien afkomen met een brief aan jou gericht, soms vermanend zoals die van papa, anderen liefdevol of geestig, brieven met wijze raad of raad vragend. Ik heb er nog heelwat van bewaard, zo heb ik er van mijn moeder, grootmoeder, mensen die al lang overleden zijn. Heb ik er van jeugdvrienden en vriendinnen, allemaal in een doos bewaard, een doos vol geschiedenis. Toen werd er nog tijd genomen om te schrijven en te antwoorden. Nu, toch een veertig jaar later, hebben we oneindig veel mogelijkheden maar blijkbaar veel minder tijd. Toen ik naar Brazilië vertrok vroegen er veel me contact te blijven houden en in het begin zond ik naar elk persoonlijk een berichtje, later bundelde ik allen samen, begon ik deze blog en op aanraden van Bert en Nele startte ik op facebook. En nu vraag ik me af, waarom? Wie leest mijn schrijfsels, wie interessert het? Van vele vrienden, zelfs familie hoor ik amper iets laat staan een antwoord op mijn mails.  Soms heb ik heimwee naar de tijd van de brieven die je kon koesteren en Duitsland was nog niet zo ver als nu.

Gelukkig krijgen we af en toe bezoek uit Belgenland. Wim, onze stagiaire uit Heverlee, kreeg bezoek van zijn moeder Ria. Met haar waren we enkele dagen op stap en alvorens het binnenland in te trekken bleef Lode Vande Putte hier een dag uitrusten. Hij verbleef bij padre Marc en bezocht Acopamec. Wie het gebouw kent weet dat van uitrusten dan niet veel meer in huis komt. s'Avonds waren we te gast bij de Zwartzusters waar in de kerk de kroning van Maria werd gevierd, het was de laatste dag van de meimaand.

De vierde groep huismoeders hebben hun diploma ontvangen in de reeks koken op zijn europees. Nu ligt deze cursus even stil tot eind juli, dan opnieuw gedurende 12 weken gespreid over enkele maanden tot eind november. Met de leerlingen in de kookkcursus gaat het goed, ze hebben er zin in. Binnenkort beginnen we met de echte praktijk waar ze zelf recepten moeten opzoeken, uitwerken en opdienen. Op woensdagen gaan we meer aandacht aan de school- en groepskeuken besteden, maaltijden voor groepen bereiden en 's middags aan nettoprijs verkopen aan de medewerkers die dat willen (vooraf inschrijven).

In Brazilie blijft het ondertussen verre van het zo uitstekende beeld dat men wil meegeven. De laatste weken werden reeds 4 mensen vermoord die voortrekkers waren van de bescherming van het Amazonegebied en van de grondloze landbouwers. Iedereen weet ondertussen dat het hout van het Amazonewoud goud waard is en de grootgrondbezitters doen er alles aan om hun voordeel te halen, zelfs met het laten vermoorden van mensen. En minister Antonio Palocci wordt door Dilma de handen boven het hoofd gehouden alhoewel hij tijdens de laatste vier jaar dat hij in de regering zit zijn fortuin 20 maal vergrootte. Legt dat eens uit aan iemand die geen gezondheidszorg heeft, die geen eten en woning heeft en door de regering van alles beloofd is. Wanneer zal de corruptie en de ongebreidelde macht van verantwoordelijken eens ophouden? En vooral, wanneer zal de bevolking uit zijn winterslaap ontwaken en de verantwoordelijken ter verantwoording roepen.

Tot dan, en van op verre afstand,

Abraço, Maria e Guido

DE 60 VOORBIJ

Toch alweer enkele weken geleden dat ik 60 was, niet alleen de tijd van het alledaagse gaat vlug maar nu ook de levensjaren. Een ander gevoel heeft het niet, ik ben en blijf nog steeds dezelfde van voor 60 en in Acopamec en ook hier in het appartement kan ik de trappen nog op- en aflopen in tegenstelling tot vele jongeren. Of toch, één grondige verandering in mijn leven van elke dag: ik mag nu parkeren op de plaats van de 'idosos', de oudjes... en alhoewel op de dag van mijn verjaardag de parkeerplaats van het grootwarenhuis bijna leeg was eiste ik mijn plaats op, met een zichtbaar genoegen. We hebben het uiteraard gevierd, thuis, in acopamec en met de vrienden en familie. Toen ik de dinsdagmorgen les wou geven kon ik mijn klas niet binnen, men had de sleutel verloren en toen ik dan eindelijk toegang kreeg stonden alle leerlingen me op te wachten met een reuzetaart en andere versnaperingen, het ontroerde we wel dat ze dat speciaal gedaan hadden. Met vrienden en familie vierden we het op 30 april, een leuke namiddag waarop we wel de 'belgen' misten maar de fotovoorstelling op de computer die Klaus en Elizabeth gemaakt hadden, van kleine Guido tot heden met op het eind nog een wens van Arthur, maakte veel goed. Langs deze weg wil ik eveneens iedereen bedanken die op die dag met ons verbonden waren en voor de vele deugdoende wensen. En de verjaardagsfeesten bleven deze weken duren. Bij Paulo vierden we de verjaardag van Sheila, Kira en... Michel. Met de dichte vrienden genoten we van een heerlijke cozido (bahiaanse hutsepot).

Ondertussen is hier dan toch een beetje het regenseizoen begonnen waar af en toe de hemelsluizen open gezet worden. De gevolgen zijn we reeds gewoon en ondanks de vele 'investeringen' en beloften van het stadsbestuur staan straten blank, raken bewoners dakloos wegens instortingen en in een uur tijd is de ganse stad één chaos. Niet alleen Salvador kent deze problemen, de grote steden São Paulo en Rio blijven niet gespaard van dezelfde problemen. De oorzaak of liever het uitstellen van oplossingen vinden vaak hun oorzaak in corruptie, uitstellen van beslissingen en het negeren van de armere bevolking. Zondag was er nog in het programma 'fantastico', een duidingsprogramma maar vaak niet zo fantastisch als de titel zou willen meegeven, een reportage over het eten op school. Vlees wordt in plasiek zak aangevoerd in een gewone auto met temperatuur van 30º, keukens waar ongedierte kruipt, rijst en macaroni met mieren en wormen, kinderen die niet eten of wanneer ze eten ziek worden en alles vindt zijn oorzaak in het ontvangen geld dat niet besteed wordt maar in de zakken van gemeentebestuur en anderen verdwijnen. Zo zagen we een burgemeester die met het geld gewonnen uit de schoolmaaltijden reeds twee villas had kunnen bouwen. Een nieuw onderzoek hier wees uit dat 8,5% Brazilianen in extreme armoede leven, dat wil zeggen toekomen met ongeveer 30 euro per maand (soms gezinnen met 4 en meer kinderen). Bahia en Salvador steken er weer eens kop en schouder boven uit met 17,4% of 2.407.990 mensen die niet weten waarin en waaruit. Maar ondertussen maakt Lula en Dilma het mooie weer. Lula verschijnt nu regelmatig op tv tijdens de verplichte uitzendingen (iedereen op gelijk welke zender moet het of liever hem aanzien) om te zeggen hoe goed het gaat. En samen met Dilma verkondigd hij dat de armoede bestreden zal worden (nu al het negende jaar op rij). Blijkbaar is ook de oppositie blind, (Brazilie is een sterk democratisch land) want die zijn vast overtuigd dat wat Lula en Dilma verkondigd waar is, dat we een economische wereldmacht zijn, dat het onderwijs en de gezondheidszorg optimaal is en zelfs de beste van de wereld en dat de artiesten echt van de lucht leven. Je kan toch moeilijk oppositie vieren tegen een presidente die 80% goedkeuring krijgt van de bevolking? En als het dan eens verkeerd gaat zoals met Deborah Guerner, die betrapt werd op corruptie moet het zijn dat ze lessen volgde aan het theater waar ze de rol van debiel instudeerde om er haar uit te praten.

Neen, als de oppositie echt wil reageren en wakker worden dan raden we hen aan enkele lessen praktijk te volgen, vb. naar het werk gaan met de bus, alle uren werken en op het werk zijn, in de rij je beurt afwachten voor het aanvragen of legaliseren van een document, de kinderen naar publieke scholen sturen, bij ziekte naar een openbaar hospitaal gaan en je beurt afwachten... en misschien, heel misschien zullen ze klaar zijn om met de volgende gemeenteraadsverkiezingen een kans te hebben op een overwinning.

Met ons gaat alles goed, we hebben een auto, voorlopig geen zieken in huis. Vorige week wel drie dagen nodig gehad om een papier te legaliseren, verzonden van Pier naar Pol maar het is tenminste gelukt en we behoren gelukkig niet tot die 8,5% van de mensen aan de kant. En als het dan even teveel wordt om telkens opnieuw op het journaal de beelden van geweld, corruptie, valse beloften, gebrek aan gezondheidszorg en degelijk onderwijs te zien kijken we naar de filmpjes van Arthur die nu al zit en al stilletjes aan mama en papa brabbelt alhoewel we soms toch ook vovó en vovô verstaan.

Abraço,

Marie e Guido

BRIEF AAN ARTHUR (3)

Oi Arthur,

vandaag ben je een half jaar, oud. Is dat dan een half kaarsje op je taart? We kunnen je vorderingen elke dag, week, volgen en zo zien we hoe je reeds hele pogingen doet om van je buik op je rug te draaien, de wereld zal er een beetje anders beginnen uit zien... Hoe je je teentjes proeft en reeds gilletjes van plezier kraait. Je eerste fruit- en groentenpapje was een tegenvaller, maar nu ben je het al gewoon. We dachten al om van hieruit zo'n papje met zwarte bonen op te sturen. Nu de lente begint zal je waarschijnlijk meer buiten mogen en gelukkig kan je nog net niet kruipen om met papa en mama de tuin te helpen aanleggen. Je mocht reeds met de mannen mee, naar de koers gaan kijken, de Ronde van Vlaanderen. Was er ook Jupiler bij of houdt papa daar een streng oog op? Je kijkt al met mama naar de tv novelles en je was als enige getuige van het huwelijk van je ouders. De tijd gaat eigenlijk vlug voor je, je leert alle dagen bij en komt in voor jou verbazingwekkende situaties terecht. In het midden van een groot bos kan je op een ronde schommel naar de wolkjes in de hemel kijken en op je houten moto bij opa en oma kan je al dromen van verre reizen, misschien naar hier, bij ons in Brazilië, maar dan zal het wellicht niet per moto zijn en zeker nog niet alleen.

We missen je hier, zoals we ook je ouders en andere familie missen om onze vreugde te delen, onze zorgen laten we voor jou nog een beetje aan de kant. Nu moet je genieten van elke dag, elk uur waarop je nieuwe ontdekkingen doet. Geniet zoals wij elke dag genieten van de nieuwsjes over jou. Je tantes en nonkel hier zien telkens uit naar nieuwe fotos en 's avonds worden die dan druk besproken, je vorderingen, op wie je nu eigenlijk gelijkt, enz... Arthur, tegen dat we komen zal je wereld er nog anders uitzien, je zal ongetwijfeld al kruipen en misschien al stappen. Misschien zal je je eerste woordjes al kunnen zeggen. In elk geval Arhur, lieve jongen, we zien er echt naar uit en dromen met je mee als we naar de blauwe hemel kijken.

Abraço van avó e avô

BRAZILIË WAS EVEN IN SHOCK

Brazilië was even in shock na de bloedige moordpartij van een zonderling in een school in Rio. 13 kinderen, jongeren tussen 12 en 14 jaar vermoord en evenveel gewonden waarvan nog enkele in kritieke toestand. Enkel dagen later gebeurde het in Nederland. Hier was het nieuws, een eerste maal dat zoiets gebeurt. Dagenlang voorpaginanieuws met deskundigen aan het woord, een presidente die huilde (krokodilletranen) toen ze het nieuws vernam en met Bono van U2, hier juist op concertreis, ging bidden in de kapel. Natuurlijk is het erg en voor de vele ouders en familie een verscheurende gebeurtenis maar mij ergerde het dat hier dagelijks kinderen sterven in de wachtzalen van de hospitalen na soms dagenlang te wachten zonder een dokter te zien. Dat dagelijks kinderen sterven door verdwaalde kogels van zowel gangsters als politie. Dat dagelijks kinderen sterven door het onbestrafte roekeloos gedrag van de wagenbestuurders, en die rij kan nog uitgebreid worden. Maar daar schrijft men al lang niet meer over, men is dat hier gewoon. Zo zullen ook de moordpartijen in scholen gewoon worden in het Brazilië van vandaag.

De columniste Aninha Franco schreef een mooi stukje over het Brazilië van vandaag in "Muito", het zondagsbijvoegsel van de krant "A Tarde".

" Deveria contar que a maioria dos que sabem sabe que não pode dar certo a 7ª ou a 5ª economia do mundo com brasileiras nas ruas, tratados como irracionais de outra espécie. Que não é cristão um 'Brazil' sem controle de natalidade e sem proteção às crianças nascidas do descontrole. Que não é inteligente um 'Brazil' com seu patrimônio artístico ameaçado. Que esse 'Brazil' incompetente, doente, corrupto está com o prazo de validade vencida. E que nós, todos nós, mesmo os que não sabem, estamos de saco cheio dele."

Vrij vertaald luidt het als volgt: "Ik moet zeggen dat de meeste van jullie weten dat het niet kan dat de 7de of 5de grootste economie van de wereld de brazilianen van de straat behandelen als wezens van een andere planeet. Dat het niet christelijk is dat een Brazilië bestaat zonder anticonceptie of onbeschermde kinderen die zomaar geboren worden. Dat het niet intelligent is, een 'Brazilië' met zijn bedreigd, vervallen artistieke erfgoed. Van dat incompetente, zieke en corrupte 'Brazilië' is de vervaldatum verlopen. En wij, wij allen, zelfs degenen die van niets weten, wij hebben er de buik van vol."

Gelukkig zijn er instellingen zoals Acopamec die Brazilië een ander zicht geven, die jongeren en kinderen kansen geven en hen ook op politiek vlak mondig maken zodat ze in de toekomst een beter Brazilië kunnen maken. Gisteren nog was Klaus op een bijeenkomst van ouders met autistische kinderen in Ondina. Een van de vele klachten was het gebrekkige onderwijs en opvang van kinderen en jongeren. Een moeder sprak echter vol lof over de werking van Acopamec. Met de groep leerlingen van de kookcursus zijn we goed op weg. Ze zijn geinteresseerd en werken mee zelfs in het soms saaie theoriegedeelte waar ze 'mijn portugees' moeten aanhoren. Ze brengen recepten mee die we dan samen bespreken of die we samen omvormen met andere ingredienten, het blijft boeiend. Ook met de huismoeders is de interactie heel goed en die proberen heel vaak de gerechten thuis uit, soms tegen de zin van de echtgenoten die liever de dagelijkse schotel van feijão en rijst hebben.

Elke dag krijgen we nu onze portie regen, gelukkig meestal 's nachts zodat het tijdens de dag broeiend heet blijft. Net zoals in Belgie hebben we onze tuin aangelegd, tenminste enkele struiken en fruitbomen geplant en op een diepere plaats al de zaadjes die we in de tijd uit België hebben meegesmokkeld uitgestrooid. De regen is dus welkom om alles te doen groeien.

Thuis wordt er nu veel meertalig gepraat, naast portugees gaat het soms in het engels en in het frans, alles is nog nieuw en de klanken blijven moeilijk. Maar tegen dat we naar België komen zal er al iets te verstaan zijn.

Zit hier nu met een zware verkoudheid, in de keuken is het zweten, dan afkoeling door de ventilatoren en af en toe nat van regenvlaag, meer is er niet nodig. Ook blijken velen met dat virus rond te lopen zodat de kans op besmetting wat groter is. En dan nog een staaltje van de (in)compententie van de Braziliaanse manier van werken. Een moto heeft ons achterlicht stukgereden en natuurlijk zonder adreskaartje achter te laten. Via de verzekering kunnen we naar Car Glass gaan en daar waren we vrijdag op afspraak om 11.45 uur. Het ging ongeveer 45 minuten duren en we konden in de wachtzaal genieten van een koffie. Na een uur bleek dat ze nog niet begonnen waren en toen ik zei dat ik nog een vergadering had schoot men in actie, helaas zat er in de doos het rechter achterlicht in plaats van linkse. Geen probleem, men kon dat ook ter plaatse herstellen zodat we niet terug moesten gaan. Maandagnamiddag ging men dat komen doen. 's Morgens al onze boodschappen gedaan, gewacht en toch even voor alle zekerheid gebeld. Heel verbaasd bleek dat men onze afspraak die duidelijk op papier stond vergeten was. Nu zouden ze vanmorgen komen, de morgen duurt van 8 tot 12 en om 11.15 toch even gebeld, ze waren op komst. Even na twaalf was men hier, het licht van de wagen gedemonteerd en toen... bleek dat er in de doos het verkeerde achterlicht zat. Wordt vervolgd.

Abraço,

Maria e Guido

CARNAVALSTAD SALVADOR

Carnaval is voorbij, een grote week, maar het lijkt al weer een hele tijd. Carnaval duurde een lange week en eindigde niet op vastenavond zoals je zou denken maar op Aswoensdag. Salvador heeft de naam de carnavalstad bij uitstek te zijn, de enige stad waar het echte carnaval gevierd wordt en dat zal dan misschien wel zo zijn volgens de vele honderdduizenden die hier verbleven en prijzen betaalden die de gewone mens een jaar in armoede dompelt. Maar misschien is dat dan de betekenis van het vasten hier. Je hebt het al gemerkt, ik ben geen grote fan van dat gedoe. Temeer omdat die week me eens te meer doet denken aan het uitmelken van de bevolking en de verrijking van enkele zangers en organisatoren met medewerking van de hotels en herbergen. Carnaval hier is niet meer dan een grote optocht van enorme vrachtwagens met daarop live optredens van o.a. Ivete Sangalo, Carlinhos Brown, Chiclete, enz... elk met eigen aanhang, blocos genoemd, die uiteraard moeten betalen om mee te huppelen en te springen langs het parcours. Carnaval niet meer dan openluchtoptredens van artiesten. Langsheen het parcours zijn er vele tribunes en verhuur van appartementen vanwaar men met eventueel een champagnebuffet kan neerkijken op de arme huppelende bevolking. Om het de vele toeristen zo aangenaam mogelijk te maken is de politie versterkt met eenheden uit het binnenland. Het veiligheidsgevoel wordt er niet door gesterkt en de politie slaat bij de minste verdenking met de wapenstok op de springende en uiteraard zwarte man. Cijfers over hoeveel liter bier en hoeveel kilo afval er was zal ik jullie besparen. Uit de vergelijkbare reisbrochures merkte ik dat het goedkoper was om 5 dagen naar Parijs of Rome te reizen, of naar buurland Peru of Buenes Aires te bezoeken dan 5 dagen in Salvador te verblijven maar uiteraard is iedereen vrij in zijn keuze. Voor mij hoeft het niet. Gisteren nog keken we naar de film 'Gladiator' en mijn gedachten gingen naar die brood en spelen, veel is er nog niet veranderd sedertdien, het volk rustig houden met brood en spelen blijkt ook in Brazilie in de 21ste eeuw te werken

Tijdens die carnavalsweek zijn we met de familie een dagje uit geweest. Het is vrij moeilijk wegens alle werk- en studieverplichtingen een dag te vinden waarop we allen vrij zijn. Het deed deugd om eens samen te zijn. 's Middags in een landrestaurant op ons gemak gegeten en daarna gevist aan de put die daar is. Elizabeth slaagde erin twee vissen te vangen. Daarna naar zee waar we tot zonsondergang in de golven speelden en s' avonds trokken we naar Praia do Forte. Daarna was de verlofweek alweer teneinde en zijn we allen weer in het gewone werk- en dagritme verzeild. Acopamec startte met een ouder- en leerlingendag en de lessen hervatten. Mijn nieuwe groep leerlingen en de groep moeders vallen best mee. Dit jaar heb ik er de woensdagmorgen bij, twee uren theorie tot eind mei en dan beginnen we met praktijk school- en gemeenschapkeuken. De dinsdag blijft de europese keuken het onderwerp van studie.

Ondertussen zijn Maria (frans) en Elizabeth (engels) met hun taallessen begonnen. Dinsdagavond is er de verdediging van Maria's thesis in de faculteit. Met z'n allen gaan we haar steunen, daarna vieren we wat in huis want dezelfde dag is het ook de verjaardag van Klaus.

De herfst is vandaag begonnen en je merkt het aan de enkele graden kouder en de eerste regenbuien, vrijdagnacht hadden we een onweer die het einde van de zomer aankondigde, de eerste wolkbreuk had tot gevolg dat alweer enkele wijken van Salvador onder water stonden en het verkeer in het slop zat. Vorige week hadden we nog enkele toptemperaturen van 35º maar nu zitten we onder de 30º, eindelijk. De warmte van de laatste maanden kroop in de kleren en maakte je moe en passief temeer omdat de warme nachten niet ideaal waren om vast te slapen. Terwijl jullie in België naar de zon en de warmte snakken kijken we verlangend uit naar wat frissere nachten en dagen.

Tot ziens of hoors...

Abraço, Maria e Guido

OVER VALENTIJN EN ANDERE BEMINNELIJKHEDEN

Toen ik aan deze blog begon had ik me vast voorgenomen toch minstens om de 14 dagen een stukje over onze belevenissen te schrijven. Maar ook hier heeft het moderne virus toegeslagen en in het Brasil waar tijd vaak geen tijd kent lijkt de klok nooit stil te staan en zonder de gejaagdheid, zoals we die in België kennen, is elk uur, elke minuut, van elke dag ingevuld met een druk bestaan. Gelukkig hebben we in dat drukke schema een meer (geen zee) van tijd om elkaar te vinden en onze liefde te koesteren. Valentijn hebben we dus gevierd met een etentje in de Pelourinho en hier wordt pas op 12 juni de 'dia dos namorados' gevierd dus hebben we nog een feestdag te goed alhoewel die drukte daarrond voor ons niet hoeft, liefde moet niet op bepaalde dagen gevierd worden maar is er als geschenk, elke dag van het jaar.

Na onze terugkeer uit vakantie in Tacaratu zijn we begonnen met de opkuis van onze grond en het zoeken naar een manier om onze waterput op te starten zonder electriciteit die er nog steeds niet ligt. Na verschillende mogelijkheden gaande van handpomp tot windmolen hebben we nu gekozen voor een diesel generator. De delen van de grond die moet worden opgekuist (bomen ontwortelen, struikgewas verwijderen en onkruid verdelgen) hebben we meter per meter afgelopen en alles gemarkeerd wat moet bewaard worden. We vonden zelfs een zeldzame fruitboom Araticum uit het Amazonegebied. Die dag was priester Jozef Craeynest bij ons en kon hij genieten van de heerlijke smaak van deze vrucht. Hij was hier enkele weken, samen met Zuster Christine, op bezoek bij de Zwartzusters en gedurende enkele dagen hebben we hem de meer toeristische aspecten van Salvador getoond.

Op zondag 6 februari waren we uitgenodigd op het feest van de Zwartzusters, as Irmas Negras, die tijdens een drie uur durende eucharistieviering een nieuwe novice mochten verwelkomen, 2 zusters die hun geloften aflegden en ht jubileumfeest van twee anderen onder wie zuster Maria die in de Casas Lar werkt. De viering werd voorgegaan door Dom André de Witte, nog vier belgische priesters en een achttal brazilianen. In de steeds maar warmer wordende kerk werd de vreugde en dankbaarheid geuit in liederen, getuigenissen en het opvoeren van toneeltjes. Daarna was er een feestmaal waar we met ongeveer 300 mensen aanschoven voor de typische braziliaanse gerechten met de feestbolo als hoogtepunt. De dinsdag namen we afscheid van Irma Christine en padre José in de luchthaven.

Ondertussen zijn voor velen de lessen hervat en ook thuis zijn we weer aan de slag: Klaus is opnieuw naar de faculteit psychologie, Elizabeth is begonnen met engelse lessen en Maria start met een cursus frans. Ikzelf blijf verder aan mijn portugees sleutelen. In Acopamec zijn we begonnen met de inschrijvingen voor de verschillende cursussen. Weer een periode van keuzes maken, wie wel,wie niet maar toch met de zekerheid dat in de beroepsopleidingen 400 jongeren zullen worden opgeleid. In de afdeling 'arte e cultura' worden 200 kinderen en jongeren begeleid en de groep opvoeders geven aan ongeveer 350 kinderen verschillende activiteiten. In januari en februari heb ik een vakantiecursus koken met kinderen lopen. Samen maken we eenvoudige dingen, hamburger, pannekoeken, fruitsla,... maar ook zij leerden me een chocoladetaart maken. Eenmaal was ik pas mijn rug gedraaid toen er twee meisjes elkaar letterlijk in het haar vlogen. Een ander meisje stelde me onmiddellijk gerust: 'ach professor, je moet je daar geen zorgen over maken, thuis doen ze het messen'. Een van de doelen van Acopamec is de kinderen uit de geweldspiraal weg te trekken en het blijft een hele opgave. Na het weekend is het aantal weekendmoorden in Salvador opgelopen tot 207, we zijn half februari. Een vrachtwagenchauffeur vermoordde de eigenaar van een pompstation omdat hij 1 real moest betalen voor het gebruik van het toilet. Een leven is hier niet veel waard en dat blijkt ook uit de stemming in de kamer gisteren waar het minimumloon moest worden goedgekeurd. Na een debat van 7 uur werd het loon van 545 R$ goedgekeurd, de oppositie had 600 R$ voorgesteld. Een tijd geleden duurde het 1 minuut om de verdubbeling van de politieke wedden goed te keuren. en dat was gigantisch meer dan het minimum loon.

Arthur is 4 maanden geworden en we worden bijna dagelijks verrast met een foto of een filmpje waarin hij volgens ons in het portugees 'lieve opa en oma' brabbelt. Het doet wat hartezeer om zo alles op afstand te moeten meemaken maar gelukkig dat we dat via de hedendaagse mogelijkheden kunnen. De gesprekken via skype met pa, Bert of Nele doen deugd en ook de contacten via facebook en mail blijven de grote afstand kleiner maken. In september komen we naar België samen met Elizabeth, vertrekken hier op 7 september en keren terug op 8 oktober.

Hou jullie allen goed en tot...

Abraço,

Maria e Guido

BRIEF AAN ARTHUR (2)

Oi Arthur,

al drie maanden en een beetje oud, niet een beetje oud maar enkele dagen meer dan drie maanden, we gaan nu nog niet beginnen muggeziften hé? Mama en papa zorgen heel regelmatig dat er nieuws komt en fotos van je verschijnen en zo blijven we heel dicht bij jou. En dat, Arthur, is wel nodig want we missen je elke dag. Vanop afstand zien we hoe je opgroeit, hoe je verandert, hoe je geliefd en geliefkoosd wordt door heelwat mensen. Telkens opnieuw verbazen we ons dat je zo vlug, zo vooruit bent. Dat je zo intelligent bent zouden we graag zeggen maar laat dat nog even in het midden. Dat je een sterretje zijt, het sterretje bent binnen de familie is niet moeilijk maar dat je het zelfs al gemaakt hebt in de creche waar je nu dagelijks gaat of liever naartoe gevoerd wordt is toch al heelwat. Van wie je dat hebt weten we niet maar waarschijnlijk is het een ideale mix van mama en papa, misschien van de grootvaders. Natuurlijk is het allemaal bof dat we hier neerpennen, met jouw kunnen we niets anders, maar wees gerust en blijf met je beide voeten op de grond, we verheerlijken je niet. We zijn alleen blij, heel blij dat je er bent, dat je gelukkig bent en zoveel mensen gelukkig maakt.

Abraço, vovô e vovó

VAKANTIE

Het klinkt wat eigenaardig maar hier is het grote vakantie. Het is nog steeds wat moeilijk te leven in een omgekeerde wereld waar de winter zomer is, waar de grote vakantie in januari en februari is en het kraantjeswater in de omgekeerde richting door de pompsteen spoelt. Met kerstavond waren we met de ganse familie samen. De warme gezelligheid kwam niet alleen van het samenzijn maar ook van de zomerse temperaturen die hier heersen, binnen en buiten constant 30º. Zoals gebruikelijk hadden we Iure op vakantie bij ons en zijn ouders en zus kwamen meevieren. We hadden ook 'het Kindje' in huis. Vanessa, had een buurmeisje van 1 jaar meegebracht waarvan de moeder gaan werken was. Een verwaarloosd kind, Nathalie, dat anders achtergelaten de kerstnacht zou doorbrengen. Het bleef nog enkele dagen bij ons thuis met Hanelore en Vanessa terwijl wij met tweede kerst op reis vertrokken. We hadden zo het gevoel dat deze kerstnacht door de onverwachte komst van dat kindje meer betekenis had, en zoals in elk kerstverhaal was ook onze herberg overvol. We sliepen die nacht met 12 in huis, in bed, op de grond en op de sofa. 's Morgens was er koffie en panetone.

Op 26 december, om 5 uur 's morgens, om de grote hitte te vermijden, vertrokken we naar Tacaratu in de staat Pernambuco. Een reis van 550 km met de auto, samen met Elizabeth, Klaus en Iure die de dagen van zijn leven beleefde. Over de soms erbarmelijke banen deden we er zeven uur over en gelukkig kon Elizabeth en ik het besturen verdelen. Tacaratu is een klein stadje omgeven door serra's, bergketens en ligt in een groen dal. Maria is er opgegroeid en heeft er nog vele vrienden wonen en een nichtje. Het was voor mij een hele belevenis de plaatsen te zien en de mensen te ontmoeten waarover ze al zoveel had verteld. Tacaratu is eveneens een Mariaoord, Nossa Senhora da Saude, wie we ooit beloofd hadden te komen bedanken bij de genezing van Nele en Rafael. Ondanks de mooie ligging, de rust en de stilte, je kon er 's nachts de vele sterren tellen en de krekels horen is ook hier de ongelijkheid, het gebrek aan vele basisbehoeften en basisrechten zoals onderwijs, werk en gezondheid merkbaar. Er zijn de mensen van de 'alta' die gebrandmerkt worden als arm, we zagen kinderen zandkastelen maken met rioolwater. 230 gezinnen kregen met Kerstdag een basispakket met voeding, de rest van het jaar is het voor hen geen kerst. Een meisje van 11 jaar is zwanger van haar stiefvader, haar schuld wordt beweerd? Er zijn de spanningen tussen de plaatselijke bevolking en de oorspronkelijke indos die hun gronden terugeisen, een oud vrouwtje krijgt van de gemeente een schamele som om na 60 jaar te verhuizen omdat de grond nu aan de indianen is toegewezen. Er is het gebrek aan werk, buiten de plaatselijke handel en het werken voor de gemeente is er enkel arbeid op de electriciteitscentrale aan het stuwmeer van de Rio São Francisco. Maar er is ook de kortzichtigheid van de mensen die te weinig geloven in een betere toekomst en lijdzaam toezien. Het stadje is 'vergeven' van de fruitbomen, mangas en caju, cocos en graviola waar vaak niets mee wordt gedaan, vaak ligt het fruit te rotten op de grond. Als men nu een cooperatieve zou oprichten waar fruitsap, gelei of gedroogd fruit op een artisanale manier gemaakt en verkocht wordt kan men weer een aantal mensen werk geven. Toeristisch gezien is er enkel activiteit tijdens de februarimaand waar Maria Lichtmis een hoogtepunt is en mensen vanuit heel Brazilie naar toekomen, maar met een beetje goede wil kan men er bergwandelingen markeren, eventueel met gidsen, uitstappen naar de rivier waar men kan zwemmen en zonnen en zoveel meer...

Maar wij hadden niet te klagen, we verbleven bij de vroegere buren van Maria, we beklommen de Calvarieberg, een tocht die telkens met de gelovigen van het stadje met Goede Vrijdag wordt gedaan en boven aan het kruis, er jaren geleden geplaatst door de nederlandse padre Hendrik Schuten, is er een uniek uitzicht. We gingen met de vroegere buren en familie van hen naar de Rio São Francisco en gingen op een boerderij fruit plukken. 's Avonds rustten we uit in onze 'bar' genietend van het pleintje met de kinderen die er vrijuit kunnen spelen. Iure had al vlug een vriendje en vaak zagen we hem alleen als het tijd was om te eten. En van eten gesproken heb ik er enkele nieuwe recepten ontdekt. De plaatsellijke specialiteit is geitenvlees, ze lopen er in het wild rond en steken de straten over zodat je voorzichtig moet rijden. De week ging te vlug voorbij, we vierden samen oudejaar en zo ging ook het jaar voorbij.

abraço,

Maria e Guido