KERST IN HANNSHOF

Kerstmis 2017, de ontbijttafel klaargezet voor ons tienen, de afwas van het avondfeest is gedaan. Het huis is aan het ontwaken, misschien de geur van de koffie of de franse broodjes in de oven. De kerstmuziek aangezet met als eerste liedje ‘I’m dreaming of a White Christmas’. Het zal bij dromen blijven met een hitte van 30 graden en meer. Na het ontbijt gaan de kinderen een frisse duik gaan nemen in het meer, neen, niet de beroemde nieuwjaarsduik in de ijskoude noordzee. Tijd om even te rusten en wat te schrijven. Hier zitten we zonder internet of telefoon maar heb een nieuw gsm-toestel met internet en whatsapp en daardoor kon ik met kerstavond tijdens de laatste boodschappen, er is altijd iets tekort, met Bert en Nele een leuk videogesprek hebben en hen voor het eerst in zoveel jaren van heel dichtbij een zalige kerst wensen.

Als ik zo de laatste weken in Salvador voor me zie dan merk je minder en minder van het echte kerstgebeuren, de geboorte van het ‘kinneke’ Jezus of zoals Leonardo Boff het zo mooi zegt ‘God werd mens’. De shoppingcentra blinken weer uit in een commerciele versieringsdrang. Salvador Shopping is erin geslaagd het kerstgebeuren te verdringen door een stukje Parijs na te bouwen met een Eiffeltoren, enkele typische bistro’s en een mini Place de Tertre. Shopping da Bahia, in de volksmond Iguatemi, werkt rond het thema van de kerstman, men blijft er in de sfeer met de ho ho ho hooo, maar van het ‘kinneke’ is van heinde en verre niets te zien. Alles is commercie geworden met het aanprijzen van het ideale geschenk en de vele promoties. Maar wellicht is dat niet alleen in Brazilië zo maar wereldwijd een vergeten, bewust of onbewust, van wat Kerstdag is. Ik zag deze dagen in het Nieuwsblad, vaak verneem je zo’n dingen in het nieuws buitenhuis, dat de Bope, een deel van de militaire politie in Rio, een kerstwens publiceerde met de wensen voor een zalig kerstfeest waarop een kerstman met geweer stond en met alles erop en eraan om de misdaad te bestrijden. Een zalige en vooral vredevolle kerst noemen ze dat dan. Hoe breng je deze boodschap over?

Paus Franciscus schreef dat elke dag kerstdag zou moeten zijn en inderdaad in de stallen van Salvador wordt elke dag een Jezus geboren maar ook elke dag wordt hier. een Jezus gekruisigd. We zijn nog zo ver weg van de vrede, van de verantwoordelijkheid die we als mens moeten opnemen in de zorg voor de andere. Laat ons in het nieuwe jaar dat voor de deur staat opnieuw proberen om vrede, hoop en toekomst te brengen bij onszelf, onze naaste en onze verre buur.

Salvador, 25 december 2017

Abraço,

Maria e Guido

BEZOEK EN OP BEZOEK

Half augustus hadden we bezoek. Elfriede, Lana en Toby waren drie dagen bij ons te gast. Weinig tijd om veel te doen omdat ook een bezoek aan Salvador en Ceifar op het programma stonden. Maar iedereen, wij en zij, heel tevreden over de driedaagse. Daarna was het voorbereiden op het bezoek van Marc en Do in september. We zouden hen gedurende 14 dagen verschillende aspecten van Bahia laten zien. Stad, dorp, natuur, kortom het leven zoals het is. Ook voor ons was het een gelegenheid om zelf wat meer te zien van Brazilië. Zo verbleven we 4 dagen in Chapada Diamantina, prachtig natuurgebied met watervallen, grotten, bergen. Ook walvisspotten stond op het programma. Met een bootje de zee op tot we er enkele tegenkwamen. Tussen juni en oktober komen ze hier voor de kust en is het een buitenkans om dat te zien. We ontmoetten een moeder met haar kalf. Een halfuurtje bleven we zo’n dertig meter langs hen varen, langer en dichter mag niet. Onze Belgische vriendin Christine bezochten we in Poças en samen met haar het boottochtje naar het ‘einde van de wereld’. We waren er de enige bezoekers. Acopamec en Ceifar stonden op het programma en het bezoek aan Paulo en Vera, waar we ons te goed deden aan de heerlijke cozido, mocht niet ontbreken. Het is familie waar we ons mogen thuisvoelen. De reis van Marc en Do eindigde met de zonsondergang aan Farol Barra waar we met een duizendtal de zon uitzwaaiden.

Ondertussen was het wat beter met mijn knie maar niet van dat. Omdat de onderzoeken hier ofwel niet degelijk, ofwel op de lange duur wordt geschoven, ofwel te duur omdat je in de privézorg gaat besloot ik om mijn vroegere knie- en rug specialist in België te raadplegen. Echografie en een MRscan wezen uit dat het kraakbeen tussen de kniegewrichten goed versleten is. Met de tijd zal er moeten gel ingespoten worden maar zolang het draaglijk is helpt een inspuiting, een geneesmiddel en een kurkumakuur. Gedurende de twee weken in België genoot ik van wat rust, wat lezen en enkele beperkte ontmoetingen. Altijd deugdoend de kinderen en kleinkinderen te kunnen vastpakken, en ook papa. Even weg van alles, wat herbronnen en voelen dat ik Maria mistte. Het was de eerste maal, buiten een week in 2009 toen ik terugkwam om mijn paspoort in orde te brengen,  dat we niet bij elkaar waren. Was met de ganse familie op het missiefeest van Sint-Kristoffel waar Jetta en haar ploeg zich nog altijd met enthousiasme inzetten voor Acopamec en Masomo. En Brussel stond op de agenda, half voor ontspanning, half voor werk. Als 65-plusser in eerste klas met de trein, een luxe die ik me permeteerde. Had eigenlijk de prijs heen-en terug opgezocht om te kijken of het niet goedkoper is met een 10-rittenkaart toen Bert me erop wees dat ik al 65 was en daardoor goedkoper kon reizen. In Brussel ontmoette ik Johanna Van Damme, Kinderen Derde Wereld, die het project Ceifar begeleid. Een aanrader om te middagmalen in Brussel is restaurant Le Marmiton in de St. Hubertusgalerijen of beter gekend als de galerijen van de koninginnen. In de late namiddag had ik een ontmoeting met de stagiaires Hanne en Stephanie, die nu sedert 1 november bij ons zijn, en hun begeleidster Kim. De opening van de nieuwe Origin’O in Assebroek was pas in november maar kreeg toch een inkijk in de nieuwe winkel waar Bert met zijn ploeg vanaf 19 november paraat staat.

En dan terug, het warme weer van Brazilië bracht ik mee naar België, althans in het begin. Het koudere op het einde moest ik helaas achterlaten want hier bereiden we ons voor op een warme zomer. Nu is het reeds boven de dertig en we zitten in de lente. Waar de grond ook warm wordt onder de voeten is Brasilia. Meer en meer lijkt het erop dat presidente Temer en zijn regering enkel aan zichzelf denken. De senaat en het parlement delen mee in de winst. Men kronkelt zich in alle bochten om toch maar niet veroordeelt te worden ondanks de harde en vele bewijzen. Naar de buitenwereld toe lijkt Brazilië een modelstaat maar de bevolking blijft lijden en er lijkt voor de volgende verkiezingen, 2018, voorlopig geen ernstige kandidaat te zijn om gote kuis te houden en de Brazilianen weer wat vertrouwen te geven. De instellingen, ook Acopamec en Ceifar hebben het moeilijk om de balans in evenwicht te houden. Er werd te lang geteerd op buitenlands geld en de eigen staat, of stad, ziet te weinig de noodzaak van een degelijke opvoeding voor de kinderen en jongeren uit de periferie.

Op 1 november kwamen Hanne en Stephanie toe, twee jongeren van de UC Leuven Limburg, die hier hun banaba “Internationale Samenwerking Noord-Zuid” proberen te halen.  Gedurende 6 maanden zullen ze, Hanne in Acopamec en Stephanie in Ceifar een stage doen. November is een observatiemaand, in december beslissen ze dan waarover hun project zal gaan. Januari een beetje vakantiemaand om dan vanaf februari tot eind april hun project uit te werken. Tot 6 november verbleven ze bij ons, de instellingen waren gesloten wegens verlof. Ik probeer ze elke week op woensdag te begeleiden en indien nodig bij te sturen. Wie zei weer dat ik mijn werk hier wat ging verminderen?

Daarom doen de weekends in ons Hannshof veel deugd. Even weg van de bewoonde wereld, en toch niet te ver. Wat tuin- en dierenplezier, en ‘s avonds wat gezellig keuvelen of een boek lezen. T.V. zit er voorlopig niet, die heeft tijdens onze afwezigheid pootjes gekregen samen met onze drank- en eetvoorraad en enkele dingetjes. De realiteit is ook in Hannshof nooit veraf.

Met deze een zeer warme groet en tot...

Abraço,

Guido e Maria.

PLATTE RUST

Ik lig op de tafel van de kinesiste, de 9de sessie, nog elf te gaan. De goede raad die ze me geeft is: geen gewicht dragen, trappen vermijden, niet met de auto rijden. Het eerste is nog te doen maar hier is geen enkel huis waar je niet eerst moet stijgen of dalen. En de auto... hoe kan ik me wekelijks verplaatsen naar ons Hannshof? Maar 't is aan 't verbeteren. Het begon eigenlijk in België of zelfs ervoor. Ik kon mijn rechterknie moeilijk plooien en had wat 'startpijnen' zoals oma Vanooteghem het zo mooi uitdrukte. Ja, de ouderdom is er hé. Na een weekje terug in Brazilië stond mijn knie heel gezwollen en bij de spoeddienst haalden ze er 5 spuiten vocht uit, werd de knie ingewikkeld na een genomen foto en allé, als het verslechterd kom je maar terug! Op de foto was niet veel te zien zei de arts maar na twee weken begon het steeds meer pijn te doen. Dan maar een andere specialist opgezocht, dokter Wen. Dezelfde naam en van hetzelfde Taiwan zoals onze zoon Wen maar verder geen gelijkenissen. Nieuwe fotos en een ernstige vorm van artritis vastgesteld. En zo lig ik hier voor de 9de keer op de tafel van de kinesiste, om mijn beenspieren te versterken en te hopen dat ik weldra mijn been weer kan strekken zonder pijn.

Ondertussen zitten we in de werkzaamheden, zowel in Hannshof als in Morada do Sol. Hier aan het schilderen en ook in het Hannshof, het bovenste verdiep dat nu op 't schoon verdiep begint te gelijken. Ook een badkamer installeren en de tuin nog een stukje bijwerken. Een trap naar de zolder plaatsen en vensters. Zaterdag zaten we met 7 werklui aan tafel, huisje vol. Deze week (van donderdag tot zaterdag) van hetzelfde. Alles moet klaar zijn tegen de 15de, dan komt er volk uit België.

Ondertussen is het hier putje winter, en echt voelbaar dit jaar. Veel kouder dan andere jaren en nogal wat regen in de maand juli. Augustus lijkt niet beter te worden. Toch moest ik lachen met het nieuwsbericht dat een straatbewoner op de Praça de Piedade overleden was aan de koude, 't was maar 20°. Waarschijnlijk zullen nog andere factoren hebben meegespeeld, honger, uitputting, ziekte... In het zuiden was het wel koud, onder nul met sneeuw en ijs. De koude belet niet dat het geweld in Rio uit de hand loopt. Het leger wordt weer ingezet om de burgers te beschermen. Arthur was nog niet geboren toen hij samen met zijn moeder getroffen werd door een verdwaalde kogel, één van de zovele die reeds tientallen dodelijke slachtoffers eiste. Arthur heeft nog drie maanden geleefd maar overleed deze week. Een van de acteurs uit de film 'Cidade de Deus' is chef van een drugsbende en is opgepakt voor de moord op een politieagent. Bijna 100 agenten werden dit jaar reeds neergeschoten.

Vandaag wordt beslist of Temer al dan niet president blijft of kan veroordeeld worden voor corruptie. De vertegenwoordigers van het volk die daar over moeten beslissen hebben een mooie loonsverhoging gekregen in ruil voor een ja stem. Of zijn eveneens in het corruptieschandaal betrokken. Volgens de president van Odebrecht, een van de grote ondernemers die biljoenen steekpenningen uitbetaalde is er geen een vrij van zonden. Volgend jaar zijn er verkiezingen, zullen de Brazilianen dan wakker worden? Wordt vervolgd.

Abraço,

Guido e Maria

IN MEI...

De feestelijke meimaand zit erop. Feestelijk omdat we mochten afsluiten met de eerste communie van Arthur, onze kleinzoon. Dus já, we waren in België, wat vroeger dan andere jaren maar zeer intens. Tijd om familie en vrienden te ontmoeten, gebrek aan tijd om vele anderen die we in ons hart meedragen te kunnen zien. ‘t Is nu eenmaal altijd te kort dat we er zijn.

Te laat om de koninklijke serres in Laken te zien, ze sloten de dag na onze aankomst en waren ook niet uitgenodigd om met de echtgenoot, echtgenotes van het hoog bezoek aan Brussel en het paleis mee te wandelen. Maar ‘t Keukenhof in Lisse/Nederland was voor Maria het waar maken van een droom. Daarna vertoefden we in Giethoorn, noem het Hollands’ Venetië, waar we verbleven bij de Dames van de Jonghe, het hotel. Zwolle, niet veraf namen we mee en keerden terug via het tropisch paradijs, de orchideeënhoeve in Luttelgeest en Delft. Drie dagen vol bloemen, tulpen uit Amsterdam, en tijd voor ons om na een druk jaar op adem te komen.

In mei naar België komen wil ook zeggen de meifoor in Brugge meepikken. En met de kleinkinderen is het dan nog zo fijn. Met hen ook naar de Heilige Bloedprocessie geweest. Het was van mij jaaaaaren geleden, voor Maria iets speciaals. We hebben er onder een braziliaanse zon van genoten.

Met Bert en Wen naar Parijs geweest en met hen als gids weer heerlijke plaatsjes ontdekt maar ook restaurantjes. In de chinees ‘Carnet de Voyage’, zijstraatje van Galerie Printemps was het teveel van het goede met een kom kippesoep bovenop. ‘s Avonds aanschuiven bij de Japanees, ‘Sanukiya’  een aanrader. Het eten wordt, als je het geluk hebt aan de toog te zitten, voor je neus bereid. Maar ook in Brugge wat nieuwe eethuisjes ontdekt. ‘De Gastro’ in de Braambergstraat is heel fijn en je wordt er met een vleugje humor opgediend. Dat integratie succesvol kan zijn is hier bewezen door de Kosovaarse familie die het uitbaat. Op het Zand heb je ‘James’ voor een lekkere halve kip maar ook in de Sint-Amandstraat is er Barista’s Secret die het recept van het vroegere Chicken Inn gebruikt en daarnaast nog een 80 tal verschillende whiskeys aanbied (niet allen ineens proeven). De beste whiskey komt volgens de uitbater uit Australië. De beste ribbetjes aten we dit jaar in de Ribs Factory op de Beestenmarkt in Delft.

Als afsluiter hadden we het communiefeest van Arthur. Familiefeest voor groot en klein. Heerlijke hapjes bij het aperitief en macaronifestijn als schotel. De zon was van de partij alhoewel er waarschuwingen voor onweer waren maar die is aan ons voorbij gegaan. In de tuin, in de tent of onder het parasol was het aangenaam vertoeven met de beide families. Alleen Lieve ontbrak, de mama van Wim waarvan het heengaan nog vers in het geheugen ligt en haar afwezigheid voelbaar blijft. Hans zal nu de taak op zich nemen om voor ons Nele te zorgen, voor zover hij het nog niet samen met Lieve deed.

Het was fijn even in België te zijn, het was fijn papa André te zien, vast te pakken en een kruisje te krijgen bij het afscheid. De kinderen en kleinkinderen zien er gelukkig uit, hier inbegrepen Sarah en co.. Fijne herinneringen aan Sandra, Rita, Jos, Hans, Mariana, Johanna en François, die dewelke ik tante mag noemen, Lisette, Laurence en Yolande, Frederique, Geert, Patrick en Nicole en de bende uit Vichte, Marc en Do, Antoon, Hubert, Jan uit het bisdom en onze nieuwe bisschop Lode, Anne, Danny en Rebecca, Toon, Greta en Jaak, Anne en Pol, Gaby en Jules, Kris, Marina, Chris. Antoon, Koen en de oudcollega’s uit het seminarie met ook Marleen en Yvette. En nog juist op tijd om zus Katrien te ontmoeten. Ik zal er misschien enkele vergeten hebben maar elke ontmoeting heeft ons deugd gedaan en hopelijk tot volgend jaar... in juni.

Abraço,

Guido e Maria.

'T IS WEER VOORBIJ DIE MOOIE ZOMER...

De zomer is voorbij, we zitten in de herfst. Maar ook sedert begin januari zonder regen en nog steeds 30 en meer graden. Men zegt dat april meer regen zal brengen en het is meer dan nodig. Een groot deel van het bahiaanse binnenland heeft al een tiental maanden geen druppel gezien. De landbouw ligt plat, alles kurkdroog. Het is 100 jaar geleden dat het nog zo erg was. Maar de meeste streken van het noordoosten kampen al lang met dat fenomeen en nog steeds werden daarvoor geen aanvaardbare oplossingen gevonden. De Rio São Francisco wordt nu afgeleid naar dat droge binnenland. Een plan van 14 jaar geleden, beloofd door Lula en later door Dilma krijgt nu eindelijk vorm. Ook onze tuin in het Hannshof heeft met de droogte te kampen. De meeste bomen staan er treurig bij en met dagelijks water te geven kunnen we de meeste planten en bloemen toch wat leven geven. Achter het huis bloeit de urucum, de vijgeboom en de limoenboom. Maar die trekken het water uit de grond, water die er via de was en de plas in de putten komt. Het meer vlakbij staat bijna leeg, met andere woorden, onze barometer ziet er slecht uit.

Het waren nogal drukke maanden hier, al eens anders gehoord? De kookcursus in het Hannshof met vier jongeren uit de streek is beeindigd. Vier ‘gediplomeerden’ in de geheimen van de internationale kookkunst kregen eind februari hun certificaat van Acopamec. Drie krijgen nog half april van prof. Gabriela het certificaat van de bahiaanse keuken. Het was een mooi initiatief en dankbaar om het te kunnen doen. Je moet je gaven kunnen doorgeven. Voor mij zit het koken erop. De lessen zijn gestopt en met een grote misschien komen er enkele vlaamse/belgische winteravonden in het restaurant hier aan het meer. Tijd om te rusten en enkele grenzen te verleggen. Voorlopig is dat wat meer lezen en het bekijken van films en series. Wat het lezen betreft is er hier in het warenhuis vlakbij een kastje met ‘troca, troca’ van boeken. Boeken of tijdschriften dat je niet meer leest kan je ruilen voor andere. Heb zo al enkele mooie ruiltjes gedaan. Enkele van Harry Potter, voor Hanelore die alles van hem verzamelt en ook voor Felipe die er aan verslaafd raakt. Interessant, een boekje om Duits te leren, nu kan ik alles in het nederlands omzetten om eindelijk aan Maria wat van onze taal te leren. Verder wat romans, een Agatha Christie, een kookboek van Bocuse, wel in het Duits maar kortom het is leuk om telkens te kijken of er wat bruikbaars in zit.

Twee keer was het schrikken met nieuws uit Brugge. Vader die gevallen was en een ganse nacht op de koude vloer had gelegen. Drie dagen ziekenhuis maar gelukkig zonder erg. Nu heeft hij (eindelijk) een alarmpje dat wanneer er gelijk wat gebeurd iemand verwittigd wordt. Tante Lies was ooit een van de eersten in Brugge die het toestelletje had. In het Brugs Handelsblad van 2 augustus 1990 stond er een artikel over haar en het toen nog genaamde noodoproepstel. De tweede maal was het heel stil bij ons. Zo onverwacht dat Lieve, de mama van Wim en Nele, oma van Arthur en Miel, is heengegaan. Vorig jaar in september hebben we nog samen mijn verjaardag gevierd. We wisten dat ze wat sukkelde, wie niet, maar zo vlug. Elk jaar als we in België waren werden we bij Lieve en Hans uitgenodigd. Elk jaar werden we verrast door enkele fijne receptjes, het kon van aperitiefhapje tot dessert gaan. Elk jaar konden we haar zeggen hoe dankbaar we zijn dat ze voor ons Nele zorgt, een beetje in onze plaats. Elk jaar, ... Het zal hetzelfde niet meer zijn en vooral nu Arthur zijn eerste communie zal doen. Ze zal gemist worden, niet alleen die dag.

En met de eerste communie in mei zullen we er bij zijn. We reizen af naar België op 4 mei en keren terug op de 30ste. Misschien ontmoeten we elkaar, thuis, op weg of God weet waar.

Abraço,

Maria e Guido.

NAWEEËN VAN DE OLYMPISCHE SPELEN, EEN NA-REFLECTIE

We zijn het al vergeten maar 2016 was het jaar van de Olympische Spelen in Rio, Brazilië. Fantastische momenten voor vele Belgen met overwinningen van o.a. Greg van Avermaet, Nafi Thiam en een prachtige prestatie van de hockeyploeg. Maar voor wie waren die spelen nu eigenlijk? Wat we zagen was een publiek van buitenlanders en rijke Cariocas (inwoners van Rio). De armoede lag mooi verscholen achter een gordijn van leger en politie die de toerist angstvallig weghield van de favelas, onze koning mocht het ondervinden toen hij een Belgisch project wou bezoeken. Een schrijnend contrast tussen de nieuw opgetrokken sportpaviljoenen en de krotwoningen in de buurt, voor zover ze niet werden verwijderd voor de aanleg van de infrastructuur, 10.000 mensen werden er van de een op andere dag dakloos. Nu staan de sportpaviljoenen er verkommerd bij, miljoenen staan letterlijk te rotten.

De schuldenberg van de Wereldbeker voetbal is nog niet afbetaald en de Brazilianen, vooral dan de mensen uit Rio werden geconfronteerd met een investering van rond de 10 miljard, terwijl de gezondheidszorg, onderwijs en andere vormen van dienstverlening op hun apegat zitten. Terwijl mensen uit het onderwijs en gezondheidszorg, de kunst- en cultuursector nog salarissen van maanden ver te goed hebben of geen middelen hebben om te werken zoals het moet. Rio was enkel in staat om evenementen op wereldniveau te organiseren ten koste van de eigen bevolking.

We zijn nu maart 2017, ex-gouverneur Serge Cabral werd de 17^de november 2016 aangehouden en beland in de gevangenis die hij nog zelf heeft laten bouwen. De ex-gouverneur die als jong parlementair alle gevallen van corruptie heftig tekeer ging heeft maar liefst R$ 317.800.000 uit de publieke koffers gestolen. Daarvan staan 39,7 miljoen op Braziliaanse rekeningen, 317,8 miljoen in het buitenland. Alle grote contracten voor o.a. metro, bouw van het Maracaña voetbalstadion, en meer, werden door hem goedgekeurd mits het betalen van smeergeld. Toeval of niet, maar zijn voorganger, ex-gouverneur Anthony Garotinho werd de dag ervoor aangehouden en gevangen gezet wegens omkoperij gedurende de laatste verkiezingen. En ondertussen is de staat Rio zo goed of failliet. Worden op alle manieren middelen gezocht om de balans in evenwicht te houden, uiteraard een vermindering van salarissen, meer belastingen, jullie kennen het liedje ook. Eerder vorig jaar werden Eduardo Cunho, de voorzitter van de kamer aangehouden voor corruptie en Dilma afgezet als presidente van Brazilië. Helaas zijn al haar opvolgers op een of ander manier verbonden met de vele schandalen in Brazilië. Zo nam de minister van cultuur Calero deze week ontslag omdat hij onder druk werd gezet door minister Geddel om een ilegaal bouwproject goed te keuren.

R$ 2.400 kost een gevangene aan de staat per maand, een student kost R$ 2.000 per jaar. Darcy Ribeira zei in 1984 dat wanneer Brazilië niet vlug het onderwijs verbeterd de gevangenissen overvol zullen zitten en helaas is het zo gegaan. De gevangenisopstanden begin dit jaar kostten het leven aan mee dan 100 gevangenen, sommigen onthoofd of onherkenbaar verminkt. Brazilië investeert nog steeds niet in de toekomst. De vooral zwarte jongeren uit de favelas hebben bijna geen mogelijkheden om hun toekomst op te bouwen, hetzij op school, hetzij op de arbeidsmarkt. Niet te verwonderen dat de grote helft ervan in het misdaadmilieu zijn geluk gaat zoeken. 58.559 moorden werden er in 2015 geregistreerd, weinig oorlogen in de wereld kennen zoveel slachtoffers en toch gaan deze verbijsterende cijfers aan de media voorbij. Daarnaast zijn er nog 44.000 dodelijke verkeerslachtoffers.

Over onderwijs en werk gesproken, de regering van Temer is van plan de pensioenering te herzien. Iedereen tot 65 jaar, niets op tegen. Ook de vrouw, iets op tegen, namelijk naast haar fulltime heeft ze nog een fulltime thuis. En er is een addertje, in het noordoosten reikt de levensverwachting amper tot 60 alsook in de meeste periferien van de grootsteden. Slim bekeken van die Temer! Hij mag als president aan 55 jaar in pensioen gaan met een pensioen van R$ 30.000. Het volledig pensioen krijg je aan 65 jaar als je... 49 jaar bijgedragen hebt. Met een getekende arbeidskaart en zonder werkloos te zijn moet je dus beginnen werken aan je 16 jaar! Wanneer kan je dan naar school gaan?

Ordem e Progresso, het devies van Brazilië op de vlag. Orde en vooruitgang, we horen het al 500 jaar, morgen wordt het beter maar voor wie? Voor al die politiekers met hun rekeningen op zwitserse banken en hun onroerend goed in de rijke buurten van Rio en São Paulo? In de oprichtingsverklaring van de People’s Party (U.S.A.) uit 1892 stond te lezen: “De vruchten van het werk van miljoenen worden brutaal gestolen om de kolossale fortuinen van enkelen op te bouwen, en de bezitters daarvan spuwen op de republiek en bedreigen de vrijheid. Uit dezelfde baarmoeder van overheidsonrecht worden twee grote klassen geboren: schooiers en miljonairs.’ Brazilië 2016 leeft nog steeds in deze realiteit en het volk dat in 2013 eventjes ontwaakte is weer in slaap gevallen. Laat ons hopen dat morgen toch een beetje progresso brengt. Nog eens...